Advertisement

Skip to content

Advertisement

هشدار درخصوص عوارض ناشی از مصرف دگزامتازون تزریقی

از آنجائی که کوهنوردان در برنامه های خود از یک روز تا چند روز رابنام خداوند در محیط کوهستان بسر می برند ودر این مدت به دور از هر گونه امکانات پزشکی ودرمانی می باشند همراه داشتن لوازم ابتدائی کمکهای اولیه و چند قلم داروامری لازم وضروری است اما اطلاع از زمان بکار بردن این داروها ونحوه تجویز آنها بسیار ضروری تر است . یکی از این داروها که معمولا در ست کمکهای اولیه هر گروه کوهنوردی بچشم می خورد یک کورتیکواستروئید یا (کورتون )است بنام دگزامتازون که بشکل خوراکی وتزریقی موجود است اما شکل تزریقی آن بیشتر رایج است . دگزامتازون یک آدرنوکورتیکواستروئید صناعی از گروه گلوکو کورتیکوئیدهاست . شروع اثر آن از طریق تزریقی سریع اما دوره اثر آن کوتاه است لذا در درمان اختلالاتی که بطورحاد شروع شده و نیاز به اقدام فوری دارند مفید واقع می شود .

این دارو در کیلینیک برای درمان طیف وسیعی از اختلالات بکار می رود و در درمان عوارضی چون : آنافیلاکسی وشوک هیپرکالسمی استئرآرتریت پس از تروما برخی از انواع آرتریت روماتوئید کاردیت روماتیسمی بیماری های کلاژن برخی از بیماری های پوستی کنترل حالات آلرژیک بیماری سرم آسم برونشیال درماتیت آتیپیک حساسیتهای داروئی بیماریهای حاد والتهابی چشم و……. کاربرد دارد.

در درمان ادم مغزی ادم توام با متاستاز تومورها یا ضربات وارد به سر از دگزامتازون استفاده می شود .

همانطور که بیان شد این کاربردها در کیلینیک بوده وحتما باید با تجویز پزشک انجام شود .

اما حالاتی که کوهنوردان مجبور به استفاده از این دارو می شوند که البته باید با مشورت با پزشک باشد حساسیتهای تنفسی آسم برونشیال ضربات وارد به سر وادم مغزی ناشی از ارتفاع بالا می باشد.

خلاصه آن که باید مصرف آن (با نظر پزشک ،حتی بصورت تلفنی ) محدود ، اختصاصی و صرفاً برای فرود استفاده شود نه اینکه پس از تزریق به صعود ادامه داد !!!

در تیمهای اعزامی به هیمالیا ازهمه کشورها پس از انجام همه کارهای مقدماتی وانجام هم هوائی کامل پزشک تیم دگزامتازون را در اختیار کوهنوردان قرارمیدهد تا در مواقع اورژانسی به عنوان آخرین اقدام همراه با کم کردن ارتفاع تزریق کنند البته بازهم پس از مشورت باوی که بصورت رادیوئی انجام می شود .

اما در بین کوهنوردان مبتدی بخصوص جوانانی که با تکیه برقدرت جوانی وبدون تجربه لازم اقدام به صعودهای سنگین می کنند بعضا” دیده می شود که آمپول دگزامتازون را به وفور مصرف می کنند وحتی داخل جیب خود چند آمپول می گذارند وبه محض اینکه کوچکترین عارضه ای در خود یا همنوردانشان مشاهده کردند بصورت خودسرانه تزریق می کنند .

( البته بحث مصرف خوسرانه دارو و انجام تزریقات که در هر محلی وتوسط هر شخصی انجام می شود نیاز به بحث جداگانه ومفصلی دارد که دراین خلاصه نمی گنجد)

مرکز ثبت وبررسی عوارض ناخواسته داروها ( (ADRتا پایان سال 1389 تعداد 349 مورد گزارش از عوارض داروی دگزامتازون تزریقی دریافت نموده به دلیل مصرف نابجای این دارو بوده ( لازم به ذکر است که این تعداد موارد گزارش شده می باشد وتعداد واقعی بسیار بیشتر از این مقدار است ) .

با توجه به اینکه علت مصرف این فراورده درگزارشهای ارسالی به مرکز دربسیاری از موارد سرماخوردگی دندان درد سردرد تب و سوء مصرف در ورزشکاران ذکر شده خاطرنشان می سازد که دگزامتازون تزریقی باید صرفا” در موارد دارای اندیکاسیون مورد تایید منابع علمی تجویز گردد

واز مصرف این فراورده در موارد فوق الذکر جدا” خودداری کرد تجویز وریدی یا عضلانی دگزامتازون صرفا” به موارد اورژانس یا مواردی که درمان خوراکی امکان پذیر نیست محدود می باشد (البته فقط با تجویزپزشک ) .

از جمله عوارض گزارش شده به: واکنشهای محل تزریق از جمله درد التهاب وآبسه در محل تزریق خارش تهوع سرگیجه گر گرفتگی استفراغ ضعف سکسکه کهیر پارستزی راش افزایش تعرق اختلالات بینایی ادم افزایش فشارخون هایپوکالمی فلج شل گذرا تاکیکاردی بیقراری تشنج هایپرگلایسمی دیس تونی شوک انافیلاکتیک میالژی یرقان دردشکم خونریزی گوارشی قرمزی وادم صورت پلی اوری افسردگی افزایش وزن سایکوز توهم لارنژیت واژینیت وبی خوابی اشاره نمود .

ازجمله عوارض ذکر شده درمنابع علمی دراثر مصرف گلوکوکورتیکوئیدها مثل دگزامتازون میتوان به موارد زیر اشاره نمود :

نارسائی آدرنوکورتیکال ضعف ودرد عضلانی تاخیر در ترمیم زخمها شکستگی استخوانها پوکی استخوان افزایش خطر ابتلا به عفونتها برهم خوردن تعادل مایعات والکترولیتهای بدن عوارض چشمی گوارشی عصبی و پوستی تشنج وافسردگی و ….. اشاره کرد.

به امید آنکه همنوردان عزیز با بکارگیری اصول علمی ودوری از هرگونه افراط وتفریط برنامه هائی موفق سالم وبیادماندنی همراه با خاطره های خوش اجرا نمایند.

تهیه وتدوین : سید محسن رضوی

هیئت کوهنوردی وصعودهای ورزشی

ستان چهارمحال وبختیاری

کمیته پزشکی

منابع مراجع :

1- فارماکولوژی بالینی : دکتر اسماعیل صائبی

2- نشریه سراسری نظام پزشکی شماره 141

این پست را به اشتراک بگذارید

  • Delicious
  • Digg
  • Newsvine
  • RSS
  • StumbleUpon
  • Technorati
  • Twitter

پست های مرتبط

نظرات

بگو به ما در چه فکری.

نظری برای این پست وارد نشده.

اضافه کردن نظر

فیلد ها را پر کنید و سپس ارسال بزنید.